Dr Anna Rafało‑Ulińska
Zakład Neurobiologii, Instytut Farmakologii im. Jerzego Maja PAN w Krakowie

Tytuł: „Cynk pod lupą: mały pierwiastek, wielkie znaczenie biologiczne”

Streszczenie:
Cynk kojarzy się najczęściej z odpornością, jednak jego znaczenie w organizmie jest znacznie szersze i często pozostaje „niewidoczne” na co dzień. W tym wykładzie pokażemy, że cynk jest niezbędnym mikroelementem uczestniczącym w setkach reakcji enzymatycznych, wpływającym na regulację ekspresji genów, gospodarkę hormonalną, procesy naprawcze (w tym gojenie ran), stan skóry oraz prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego. Omówimy konsekwencje zarówno niedoboru, jak i nadmiaru cynku. Zwrócimy uwagę na objawy nieswoiste i łatwe do przeoczenia — takie jak spadek koncentracji, pogorszenie węchu i smaku czy wolniejsze gojenie — oraz na potencjalnie poważniejsze skutki, obejmujące większą podatność na infekcje oraz zaburzenia funkcji układu nerwowego. Szczególną uwagę poświęcimy temu, w jaki sposób cynk może modulować procesy zapalne i stres oksydacyjny, które mają znaczenie systemowe dla zdrowia. W drugiej części wykładu przejdziemy do praktyki: omówimy najlepsze źródła cynku w diecie, czynniki ograniczające jego wchłanianie oraz bezpieczne podejście do suplementacji, w tym kluczowe interakcje (np. z miedzią). Celem wykładu jest uporządkowanie wiedzy o cynku i pokazanie, że ten „mały” pierwiastek może mieć duże znaczenie dla wielu układów i procesów fizjologicznych.